Skip to main content

Byvanck Genootschap Database middeleeuwse miniaturen online

byvanck2

Met de Byvanck-database beschikt Nederland als enige land ter wereld over een vrijwel compleet overzicht van zijn middeleeuwse miniatuurkunst. Deze database is door de leden van Stichting Alexander Willem Byvanck Genootschap in de periode 1987-2001 opgebouwd. Sinds 2002 ligt dat werk door capaciteitsgebrek stil. Het resultaat van vijftien jaar noeste wetenschappelijke arbeid dreigde zo verloren te gaan voor het vakgebied. Daarom nam de stichting het initiatief om geld bijeen te brengen om de Byvanck-database online raadpleegbaar te maken en aan te vullen naar de laatste stand van de wetenschap. De stichting vond Dioraphte bereid het project middeleeuwse miniaturen in de eenentwintigste eeuw te financieren.

Het project vormt de voorbereiding voor een vervolgproject, met als doel de Byvanck-database daadwerkelijk online te brengen en inhoudelijk te verdiepen. De database integreert in de digitale infrastructuur van het RKD. De onlinedeelcollectie RKD Images bevat beeldmateriaal over de beeldende kunst van de Nederlanden vanaf circa 1200 tot nu. Miniaturen zijn tot op heden daarin nauwelijks vertegenwoordigd.


Boekverluchting

De database, tot nog toe gehuisvest in de KB|nationale bibliotheek, gaat daartoe over naar het RKD (Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis). Anne Margreet As-Vijvers zal zich als projectleider ontfermen over de Byvanck-collectie, haar uniformeren en ordenen. Het uiteindelijke doel is de database algemeen toegankelijk te maken voor kunsthistorici, boekhistorici, neerlandici, mediëvisten, bibliotheek- en museumconservatoren, verzamelaars en andere cultuurminnaars. Ze legt uit waarom de collectie zo belangrijk is: ‘In de database staan meer dan vierduizend middeleeuwse handschriften beschreven. Daaronder zo’n beetje alles wat er aan handschriften uit de Noordelijke Nederlanden bestaat. De miniaturen zijn op zich al bijzonder, maar helemaal omdat er nauwelijks schilderijen uit de veertiende en vijftiende eeuw bewaard zijn gebleven. Dus het overgrote deel van wat we aan afbeeldingen hebben uit die tijd zijn illustraties in verluchte handschriften. De Byvanck-database bevat er meer dan twintigduizend! De kers op de taart is dat je ze relatief goed kunt lokaliseren en dateren.’